I. KHÁI NIỆM
Kỹ năng phát hiện, xử lý vấn đề là khả năng nhận diện, phân tích vấn đề, đề xuất và thực hiện các giải pháp hiệu quả để xử lý các tình huống khó khăn hoặc thách thức trong công việc.
II. THANG ĐO 5 CẤP ĐỘ
1. Cấp độ 1
- Diễn giải cấp độ: Nhận biết được vấn đề đơn giản và áp dụng các giải pháp cơ bản.
- Diễn giải hành vi: Nhận ra các vấn đề đơn giản trong công việc hàng ngày. Tìm kiếm thông tin cơ bản liên quan đến vấn đề. Áp dụng các quy trình hoặc hướng dẫn sẵn có để giải quyết vấn đề. Thực hiện các bước giải quyết vấn đề theo chỉ dẫn của người khác. Báo cáo kết quả và xin ý kiến hỗ trợ khi cần thiết.
- Hướng dẫn đánh giá: Quan sát khả năng nhận diện vấn đề đơn giản của ứng viên. Yêu cầu mô tả cách giải quyết một vấn đề cụ thể trong công việc. Đánh giá mức độ tuân thủ quy trình, hướng dẫn trong xử lý vấn đề.
2. Cấp độ 2
- Diễn giải cấp độ: Phân tích được vấn đề quen thuộc và đề xuất giải pháp phù hợp.
- Diễn giải hành vi: Xác định chính xác nguyên nhân của các vấn đề thường gặp. Phân tích được mối quan hệ giữa các yếu tố trong vấn đề. Đề xuất được một số giải pháp khả thi cho vấn đề. Lựa chọn và áp dụng giải pháp phù hợp trong phạm vi trách nhiệm. Đánh giá hiệu quả của giải pháp và rút ra bài học kinh nghiệm.
- Hướng dẫn đánh giá: Đưa ra tình huống vấn đề thực tế, yêu cầu ứng viên phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp. Kiểm tra khả năng lựa chọn giải pháp phù hợp. Đánh giá cách ứng viên rút kinh nghiệm sau khi giải quyết vấn đề.
3. Cấp độ 3
- Diễn giải cấp độ: Xử lý hiệu quả các vấn đề phức tạp và đưa ra giải pháp sáng tạo.
- Diễn giải hành vi: Nhận diện và phân tích được các vấn đề phức tạp, chưa có tiền lệ. Tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn để hiểu rõ bản chất vấn đề. Đề xuất nhiều phương án giải quyết sáng tạo và khả thi. Cân nhắc lợi ích, rủi ro của từng phương án trước khi quyết định. Triển khai giải pháp hiệu quả và theo dõi kết quả thực hiện.
- Hướng dẫn đánh giá: Nêu tình huống phức tạp, yêu cầu ứng viên phân tích vấn đề và đề xuất các phương án giải quyết. Đánh giá tính sáng tạo, khả thi của các giải pháp đề xuất. Kiểm tra cách ứng viên triển khai và theo dõi kết quả thực hiện.
4. Cấp độ 4
- Diễn giải cấp độ: Giải quyết các vấn đề phức tạp, đa chiều và hướng dẫn người khác.
- Diễn giải hành vi: Dự đoán được các vấn đề tiềm ẩn và đề xuất biện pháp phòng ngừa. Phân tích tổng thể, đa chiều các vấn đề phức tạp trong tổ chức. Đưa ra các giải pháp đột phá, tạo giá trị gia tăng cho tổ chức. Hướng dẫn, hỗ trợ người khác phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề. Xây dựng văn hóa chủ động giải quyết vấn đề trong đơn vị.
- Hướng dẫn đánh giá: Yêu cầu ứng viên chia sẻ kinh nghiệm dự đoán, ngăn ngừa vấn đề tiềm ẩn. Đánh giá khả năng phân tích vấn đề đa chiều và đề xuất giải pháp đột phá. Kiểm tra kỹ năng hướng dẫn, phát triển người khác trong giải quyết vấn đề.
5. Cấp độ 5
- Diễn giải cấp độ: Dự đoán, ngăn ngừa vấn đề và tạo ra giải pháp đột phá.
- Diễn giải hành vi: Dự báo xu hướng và nhận diện các vấn đề tiềm ẩn có tác động lớn đến tổ chức. Phân tích tổng thể, đa chiều các vấn đề phức tạp mang tính chiến lược. Đề xuất các giải pháp đột phá, tạo bước ngoặt cho tổ chức. Xây dựng hệ thống, quy trình giải quyết vấn đề hiệu quả trong toàn tổ chức. Truyền cảm hứng và phát triển văn hóa đổi mới sáng tạo trong giải quyết vấn đề.
- Hướng dẫn đánh giá: Yêu cầu ứng viên trình bày cách tiếp cận giải quyết một vấn đề chiến lược của tổ chức. Đánh giá tầm nhìn và khả năng dự báo xu hướng. Kiểm tra năng lực xây dựng hệ thống, văn hóa giải quyết vấn đề trong tổ chức.